Bản tin tháng 04/2016 CHI TIẾT

I. CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN

1. Thông tư số 53/2016/TT-BTC ngày 21/3/2016 của Bộ Tài chính về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài Chính về việc hướng dẫn Chế độ kế toán Doanh nghiệp.

Thông tư này sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Thông tư số 200/2014/TT-BTC, bao gồm:

- Điểm g Khoản 1 Điều 15 về Tài khoản 121 - Chứng khoán kinh doanh.

- Khoản 1.3 Điều 69 về nguyên tắc xác định tỷ giá hối đoái khi hạch toán các giao dịch bằng ngoại tệ và khi đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.

- Khoản 1.4 Điều 69 về cách hạch toán kế toán khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái.

- Điều 120 về dịch chứng từ kế toán ra tiếng Việt.

Theo đó, đối với tỷ giá thực tế dùng để hạch toán các giao dịch bằng ngoại tệ, Thông tư này có bổ sung quy định cho phép doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng tỷ giá xấp xỉ với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của NHTM nơi thường xuyên giao dịch. Tuy nhiên, tỷ giá xấp xỉ phải đảm bảo chênh lệch (cao hoặc thấp hơn) không quá 1% so với tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình và việc áp dụng tỷ giá xấp xỉ không được làm ảnh hưởng trọng yếu đến tình hình tài chính và kết quả hoạt động SXKD của kỳ kế toán.

Ngoài ra, trường hợp doanh nghiệp sử dụng tỷ giá xấp xỉ để hạch toán các giao dịch ngoại tệ thì cuối kỳ kế toán, khi đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ doanh nghiệp phải căn cứ theo tỷ giá chuyển khoản của NHTM nơi thường xuyên giao dịch. Tỷ giá chuyển khoản này có thể là tỷ giá mua hoặc bán hoặc tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình.

Cũng theo Thông tư này, đối với các tài liệu kèm theo chứng từ kế toán ghi bằng tiếng nước ngoài như hợp đồng, hồ sơ kèm theo chứng từ thanh toán, hồ sơ dự án đầu tư, báo cáo quyết toán và các tài liệu liên quan khác thì không bắt buộc dịch ra tiếng Việt, trừ khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu hoặc sau ngày 1/1/2016. Các doanh nghiệp được lựa chọn áp dụng tỷ giá hối đoái theo quy định tại Thông tư này cho BCTC 2015.

Các quy định khác về tỷ giá tại Thông tư số 200/2014/TT-BTCđược thực hiện theo các nguyên tắc quy định tại Thông tư này.

2. Công văn số 606/BTC-CĐKT ngày 13/1/2016 của Bộ Tài chính về chế độ kế toán.

Văn bản giải đáp 05 vướng mắc liên quan đến chế độ kế toán doanh nghiệp quy định tại Thông tư số 200/2014/TT-BTC, bao gồm:

Lựa chọn tỷ giá khi chuyển đổi báo cáo tài chính (BCTC) lập bằng đồng ngoại tệ sang đồng Việt Nam.

Trình bày thuyết minh chi tiết biến động của vốn chủ sở hữu tại ngày 31/12/2014 và ngày 1/1/2015 (thời điểm chuyển tiếp từ quy định cũ của Thông tư 244/2009/TT-BTC sang quy định mới của Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Lựa chọn tỷ giá để chuyển đổi Khoản Mục vốn chủ sở hữu trên BCTC.

Lựa chọn BCTC để xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

Sử dụng tỷ giá khi chuyển lỗ.

Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 107 Thông tư số 200/2014/TT-BTC, khi chuyển đổi BCTC được lập bằng đồng ngoại tệ sang VND thì tài sản và nợ phải trả được quy đổi theo tỷ giá giao dịch thực tế cuối kỳ. Do đó, các khoản chi phí khấu hao TSCĐ đã trích sẽ được quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế cuối mỗi kỳ kế toán có BCTC chuyển đổi, không quy đổi theo tỷ giá tại ngày mua tài sản hay ngày định kỳ trích khấu hao.

Tương tự, đối với nguyên vật liệu xuất kho đưa vào sản xuất đang ở hàng tồn kho cũng được quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế cuối mỗi kỳ kế toán có BCTC chuyển đổi, không quy đổi theo tỷ giá tại ngày mua hay ngày xuất kho.

Đối với Khoản Mục vốn chủ sở hữu, Điều 107 Thông tư 200/2014/TT-BTC đã quy định phải được quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày góp vốn. Theo đó, khi chuyển đổi BCTC lập bằng đồng ngoại tệ sang VND thì trong bất kể trường hợp nào, doanh nghiệp cũng phải căn cứ vào tỷ giá lịch sử (tức tỷ giá tại thời điểm góp vốn) để chuyển đổi Khoản mục vốn chủ sở hữu.

III. BẢO HIỂM

1. Công văn số 361/LĐTBXH-BHXH ngày 1/2/2016 của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về việc thực hiện chính sách theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Thông tư số 59/2015/TT-BLĐTBXH, người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản cho doanh nghiệp (người sử dụng lao động) nhưng không quá 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.

Theo đó, điều khoản này chỉ yêu cầu người lao động phải nộp hồ sơ thai sản chậm nhất vào ngày thứ 45 kể từ ngày trở lại làm việc, chứ không bắt buộc đợi đến khi trở lại làm việc (hết thời gian nghỉ thai sản) mới được nộp.

Do vậy, sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thai sản, người lao động có thể nộp ngay cho doanh nghiệp và doanh nghiệp sau khi nhận được hồ sơ thì có thể nộp ngay đến cơ quan BHXH để giải quyết sớm quyền lợi cho người lao động, không cần phải đợi đến hết thời gian nghỉ thai sản.

2. Công văn số 1075/BHXH-CSXH ngày 29/3/2016 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về thời hạn nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản.

Văn bản sao gởi Công văn số 361/LĐTBXH-BHXH ngày 1/2/2016 hướng dẫn về thời hạn nộp hồ sơ hưởng chế độ thai sản để BHXH các tỉnh biết và thực hiện thống nhất.

Theo Công văn số 361/LĐTBXH-BHXH dẫn trên, do khoản 2 Điều 14 Thông tư số 59/2015/TT-BLĐTBXH chỉ yêu cầu người lao động phải nộp hồ sơ thai sản chậm nhất vào ngày thứ 45 kể từ ngày trở lại làm việc, chứ không bắt buộc đợi đến khi trở lại làm việc (hết thời gian nghỉ thai sản) mới được nộp. Theo đó, sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, người lao động có thể nộp ngay cho doanh nghiệp và doanh nghiệp sau khi nhận được hồ sơ thì có thể nộp ngay đến cơ quan BHXH để giải quyết sớm quyền lợi cho người lao động, không cần đợi đến hết thời gian nghỉ thai sản.

III. THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG

1. Công văn số 164/CT-TTHT ngày 7/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc thu lại tiền khuyến mãi theo ủy quyền, Hóa đơn phát hành theo thuế suất nào?

Theo Công văn này, trường hợp Công ty (A) ủy quyền cho Nhà phân phối thực hiện chương trình khuyến mại cho khách hàng "mua X tặng Y" theo đúng quy định của pháp luật thương mại, nhà phân phối được ủy quyền khi bán hàng hóa sẽ lập hóa đơn đối với hàng khuyến mại thì khi xuất hàng khuyến mại, Nhà phân phối lập hóa đơn ghi rõ đây là hàng khuyến mại, giá tính thuế GTGT bằng (0).

Kết thúc chương trình hoặc định kỳ hàng tháng, khi Công ty thanh toán tiền thực hiện chương trình khuyến mại cho Nhà phân phối thì Nhà phân phối lập hóa đơn GTGT giao cho Công ty tính thuế GTGT theo thuế suất 10%, trên hóa đơn ghi rõ "Dịch vụ thực hiện chương trình khuyến mại cho Công ty A".

2. Công văn số 205/CT-TTHT ngày 7/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc giao hàng cho đại lý phân phối phải lập ngay hóa đơn.

Theo quy định tại khoản 2a Điều 14 Thông tư153/2010/TT-BTC (nay là Thông tư 39/2014/TT-BTC ngày lập hóa đơn đối với bán hàng hóa là thời điểm chuyển quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng cho người mua.

Theo đó, đối với hàng hóa mà Nhà sản xuất giao cho Đại lý phân phối thì phải lập hóa đơn tại thời điểm chuyển giao hàng. Trường hợp Nhà sản xuất không lập hóa đơn tại thời điểm giao hàng cho Đại lý phân phối mà đợi sau khi Đại lý bán được hàng mới lập hóa đơn là sai quy định. Nhà sản xuất bị xử phạt về hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm và phải thực hiện kê khai điều chỉnh thuế GTGT theo đúng kỳ xuất hàng thì Đại lý được kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào của các hóa đơn này.

3. Công văn số 647/CT-TTHT ngày 21/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc kê khai thuế GTGT.

Theo quy định tại Điều 15 Thông tư số 151/2014/TT-BTC, đối với doanh nghiệp đã áp dụng hình thức khai thuế GTGT theo quý trước thời điểm Thông tư này có hiệu lực (ngày 15/11/2014) thì chu kỳ khai thuế đầu tiên được tính đến hết ngày 31/12/2016.

Theo đó, trường hợp Công ty đã khai thuế theo quý trước ngày 15/11/2014 thì được áp dụng ổn định đến hết ngày 31/12/2016. Từ năm 2017, Công ty sẽ xác định lại chu kỳ khai thuế mới dựa trên doanh thu của năm 2016.

IV. THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

1. Công văn số 1176/CT-HTr ngày 11/1/2016 của Cục Thuế TP. Hà Nội về việc áp dụng qui đổi tỷ giá Doanh thu – Chi phí.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 2 Thông tư 26/2015/TT-BTC và khoản 1 Điều 69 Thông tư200/2014/TT-BTC , trường hợp Công ty được phép ghi sổ kế toán bằng ngoại tệ thì khi phát sinh doanh thu, chi phí bằng đồng Việt Nam phải quy đổi ra đồng ngoại tệ theo tỷ giá như sau:

Đối với khoản nợ phải thu hoặc doanh thu nhận bằng VND thì tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán doanh thu bằng ngoại tệ là tỷ giá mua vào của VND (tức tỷ giá bán USD) của NHTM nơi Công ty mở tài khoản tại thời điểm phát sinh giao dịch.

Đối với khoản nợ phải trả hoặc chi phí trả bằng VND thì tỷ giá giao dịch thực tế để hạch toán chi phí bằng ngoại tệ là tỷ giá bán ra của VND (tức tỷ giá mua vào USD) của NHTM nơi Công ty mở tài khoản tại thời điểm phát sinh giao dịch.

2. Công văn số 747/CT-TTHT ngày 26/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc chi phí đóng góp xây trường học không được hạch toán.

Theo quy định tại tiết a1 khoản 10 Điều 7 Thông tư số 219/2013/TT-BTC, giá đất được trừ khi tính thuế GTGT đối với chuyển nhượng BĐS bao gồm tiền sử dụng đất phải nộp và chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Theo đó, giá đất được trừ khi tính thuế GTGT không bao gồm chi phí đóng góp xây dựng hạ tầng xã hội. Vì vậy, nếu Công ty có chi đóng góp xây dựng trường học thì khoản chi phí này không được tính vào giá đất được trừ.

Đối với khoản chi đền bù giải phóng mặt bằng theo thỏa thuận, nếu Công ty có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp thì được hạch toán vào chi phí hợp lý. Riêng khoản chi đóng góp xây dựng trường học tại địa phương thì đây không phải khoản đóng góp bắt buộc để có quyền sử dụng đất nên không được trừ khi tính thuế TNDN.

V. THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

1. Quyết định số 542/QĐ-BTC ngày 22/3/2016 của Bộ Tài chính về việc công bố thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý thuế (Thuế TNCN) thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Tài chính.

Quyết định này công bố kèm hướng dẫn 55 thủ tục hành chính mới, sửa đổi, thay thế, bãi bỏ trong lĩnh vực Quản lý thuế thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài Chính, cụ thể:

01 Thủ tục hành chính mới

2 Thủ tục hành chính sửa đổi, thay thế

22 Thủ tục hành chính bãi bỏ.

Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 31/07/2015.

VI. HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ

1. Công văn số 6311/CT-HTr ngày 4/2/2016 của Cục Thuế TP. Hà Nội về việc xử lý đối với hóa đơn liên 2 bị mờ mực in.

Trường hợp trong quá trình lưu trữ, liên 2 hóa đơn (liên giao cho người mua) bị mờ nội dung đã lập thì hai bên mua và bán phải xử lý theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Thông tư số 39/2014/TT-BTC.

Theo đó, các bên thực hiện lập biên bản ghi nhận sự việc, trong biên bản ghi rõ liên 1 của hóa đơn đã kê khai thuế trong tháng nào, đồng thời, bên bán sao chụp liên 1 (có đóng dấu, ký xác nhận) giao cho bên mua.

Bên mua được sử dụng bản sao liên 1 và biên bản ghi nhận việc liên 2 bị mờ để làm căn cứ hạch toán và kê khai thuế.

2. Công văn số 898/CT-TTHT ngày 28/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc điều chỉnh hóa đơn.

Theo quy định tại khoản 3 Điều 20 Thông tư số 39/2014/TT-BTC , trường hợp Công ty phát hiện hóa đơn lập sai số liệu, nếu hóa đơn này đã kê khai thuế thì phải lập biên bản kèm hóa đơn điều chỉnh.

3. Công văn số 785/CT-TTHT ngày 26/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc lập hóa đơn.

Theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 17 Thông tư số 39/2014/TT-BTC , trường hợp Thủ trưởng Công ty có giấy ủy quyền cho người bán hàng trực tiếp ký hóa đơn thì khi lập hóa đơn, người bán ký, ghi rõ họ tên và chỉ được đóng dấu treo (đóng dấu phía trên bên trái tờ hóa đơn).

4. Công văn số 616/CT-TTHT ngày 21/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc lập hóa đơn cho đơn vị trực thuộc.

Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 16 Thông tư số 39/2014/TT-BTC , trường hợp doanh nghiệp sử dụng hình thức hóa đơn đặt in và có phân bổ hóa đơn cho các đơn vị bán hàng trực thuộc thì phải mở sổ theo dõi việc phân bổ hóa đơn cho từng đơn vị trực thuộc. Khi sử số lớn dụng hóa đơn, từng đơn vị trực thuộc vẫn phải đảm bảo nguyên tắc lập theo thứ tự từ số nhỏ đến.

5. Công văn số 609/CT-TTHT ngày 20/1/2016 của Cục Thuế TP. HCM về việc lập hóa đơn tiền đặt cọc hợp đồng dịch vụ có bắt buộc lập hóa đơn.

Tại Công văn này, Cục thuế TP.HCM cho rằng trường hợp Công ty ký hợp đồng cung ứng các dịch vụ tổ chức sự kiện, hội nghị, đặt tiệc, đặt phòng, ... tại hợp đồng có thỏa thuận khách hàng sẽ thanh toán tiền đặt cọc để đảm bảo thực hiện hợp đồng thì khi nhận tiền đặt cọc, Công ty phải lập hóa đơn và kê khai nộp thuế.

Cùng vấn đề này, Bộ Tài chính có Công văn số 13675/BTC-CST hướng dẫn như sau: trường hợp Công ty có nhận tiền đặt cọc hoặc tiền tạm ứng để bảo đảm thực hiện các hợp đồng dịch vụ về: kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính, thuế, thẩm định giá, tư vấn giám sát, lập dự án đầu tư xây dựng (tại thời điểm nhận tiền chưa cung ứng dịch vụ, chưa thực hiện hợp đồng) thì KHÔNG phải xuất hóa đơn.